Bắc Ninh - Miền quê của những di sản lịch sử, văn hóa tiêu biểu

Bên kia sông Đuống, trên đất Thuận Thành uy nghiêm lăng mộ Kinh Dương Vương, đền thờ Lạc Long Quân - Âu Cơ tại làng Á Lữ - di tích thờ "Nam bang thuỷ tổ" (ông tổ nước Nam). Thành cổ Luy Lâu ở xã Thanh Khương (Dâu) với các di tích dinh thự, phố chợ, đền đài, chùa tháp nguy nga còn lại của trung tâm chính trị, kinh tế thương mại, trung tâm Phật giáo và Nho giáo của nước ta trong thiên niên kỷ đầu công nguyên.

 

Lăng mộ Kinh Dương Vương

Thuận Thành còn là miền quê của nghệ thuật dân gian với làng tranh Đông Hồ, làng ca trù Thanh Tương, múa rối nước Bùi Xá, kiến trúc Phật giáo nổi tiếng cổ kính và mỹ lệ như Chùa Dâu, chùa Bút Tháp. Đây còn là quê hương của nhiều thi nhân nổi tiếng như Nguyễn Gia Thiều, Sái Thuận.

Qua Thuận Thành, tới Gia Bình, nơi có ngọn Thiên Thai thơ mộng, quê hương của ông trạng khai khoa Lê Văn Thịnh là một địa thắng nổi tiếng nên các vua chúa đời trước đã dựng chùa Đông Lâm, chùa Tĩnh Lự trên đỉnh núi, cung Long Phúc ở sườn non để thường xuyên về đây du ngoạn. Qua Thiên Thai tới Lệ Chi Viên và dấu tích hành cung Đại Lai nơi xẩy ra vụ oan nghiệt với Nguyễn Trãi - người anh hùng dân tộc và danh nhân văn hoá thế giới.

Từ Đại Lai sang chùa Đại Bi, quê hương của nhà sư - thi sỹ nổi tiếng Huyền Quang, một trong ba vị tổ của thiền phái Trúc Lâm thời Trần. Xuống cửa Lục Đầu, Bình Than vũ công lẫy lừng, vào thăm đền thờ và lăng mộ Cao Lỗ Vương ở làng Đại Than và Tiểu Than quê hương của nhà quân sự tài ba đã sáng chế ra nẫy nỏ và kiến trúc kinh thành Cổ Loa, giúp vua An Dương Vương bảo vệ nhà nước Âu Lạc.

Vượt cầu Hồ hay từ Hà Nội ngược quốc lộ 1A qua sông Hồng, sông Đuống tới đất Từ Sơn xưa, nay là các huyện Từ Sơn, Tiên Du, Yên Phong, thị xã Bắc Ninh và huyện Quế Võ. Hơn bất cứ đâu nơi đây đậm đặc di tích lịch sử và sống động truyền thống văn hoá Việt Nam. Làng Đình Bảng, lăng Lý Bát Đế, đền Cổ Pháp - nơi yên nghỉ và tôn thờ các vua Lý những bậc minh quân đã khai mở một triều đại vàng son, xây dựng và phát triển nền văn minh Đại Việt. Vùng đất này là địa bàn chủ yếu để thi triển các chính sách bảo vệ và xây dựng đất nước, phát triển văn hoá Việt Nam của các triều đại với nhiều thành tựu rực rỡ.

Chiến tuyến Như Nguyệt, đền Xà, đền Yên Phụ (Yên Phong) còn âm vang lời tuyên ngôn trên dòng sông Cầu lịch sử "Nam quốc sơn hà Nam đế cư" (sông núi nước Nam vua Nam ở). Các chùa: Phật Tích, Tiêu Sơn, Bách Môn, Cổ Pháp, Lãm Sơn (Dạm), Hàm Long, các đình: Đình Bảng, đình Diềm, đền Bà Chúa Kho, đình Hồi Quan, Cổ Mễ, thành cổ Bắc Ninh,... là những danh lam cổ tự và những công trình kiến trúc nghệ thuật vào bậc nhất của nước ta thời Lý-Trần-Lê. Tiêu biểu là Văn Miếu Bắc Ninh, nơi tôn thờ trên 600 tiến sỹ quê hương Kinh Bắc-Bắc Ninh, chiếm 1/3 các vị đại khoa Hán học cả nước, cho thấy Bắc Ninh là vùng đất tiêu biểu của nền văn hiến Việt Nam.

Nền văn hiến ấy nẩy nở, bảo tồn và phát triển trước hết ở các làng xã Bắc Ninh. Đa số làng quê ở đất này được tôn vinh là "Mỹ tục khả phong", "địa linh nhân kiệt" bởi có lịch sử lâu đời và trù phú với các hoạt động kinh tế, văn hoá vừa đa dạng vừa sôi động. Nơi đây có các làng tiến sỹ như Kim Đôi, Tam Sơn, Vĩnh Kiều,... các làng buôn nổi tiếng như Phù Lưu, Mai Động, Đình Bảng, Lũng Giang,... và đông đảo các làng thợ; làm giấy gió Đống Cao, chạm khắc gỗ Phù Khê, Kim Thiều, Đồng Kỵ; rèn sắt Đa Hội, sơn mài Đình Bảng, đúc đồng Đại Bái, Quảng Bố, làm gốm Phù Lãng, dệt lụa Cẩm Giang, Tam Sơn, Nội Duệ,...

Lễ hội Bà Chúa Kho

Bắc Ninh là vương quốc của lễ hội, quê hương của sinh hoạt văn hoá dân gian đặc sắc và phát triển tới đỉnh cao. Hầu như làng nào cũng có lễ hội, trong đó có nhiều lễ hội tiêu biểu cả vùng, cả nước như hội xem hoa mẫu đơn chùa Phật Tích, hội rước pháo Đồng Kỵ, hội đền Lý Bát Đế, đền Bà Chúa Kho, hội chùa Dâu, chùa Bút Tháp, chùa Hàm Long, hội đền Phả Lại, hội giỗ tổ Huyền Quang,... Nổi tiếng và thu hút là hội ca hát giao duyên của các làng Quan Họ.

Lễ hội và các hoạt động văn hoá của dân tộc Việt Nam trên vùng đất Bắc Ninh - Kinh Bắc: thông minh, cần cù, tài khéo, năng động và tinh xảo trong hoạt động kinh tế, sáng tạo trong hoạt động văn hoá nghệ thuật và bao trùm là đạo lí sống "uống nước nhớ nguồn", quý trọng cái tình, cái nghĩa, sự chung thuỷ trong quan hệ ứng xử giữa người với người "bốn biển một nhà", "tình chung một khắc, nghĩa dài trăm năm", tôn vinh tình yêu thương con người và sự mê say các hoạt động văn hoá nghệ thuật. Vì vậy về với Bắc Ninh là về với quê hương của thi ca, nhạc hoạ, về với cội nguồn dân tộc và văn hoá Việt Nam.

Ngày nay trong sự nghiệp đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, những di sản văn hoá quý giá của quê hương Bắc Ninh - Kinh Bắc đang được bảo tồn và phát huy, góp phần xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hiến Kinh Bắc.

Nguồn
http://diendan.game.go.vn/showthread.php?1757700-BAc-ninh-miEn-que-cUa-nhUng-di-sAn-lIch-sU-vAn-hoa-tieu-biEu

Đồng hương tâm sự: Ông Đinh Văn Diệm (VN), Thắng (Tony) và Thức (USA)

Dưới đây là trích đoạn Email của Ông Đinh Văn Diệm (VN), Thắng (Tony) và Thức (USA).

Thuc Dinh
9/09/13
To: Tony Thang Dinh
Cc: Dang Nguyen, Hanh Dinh Thi, Long Ly Giao, Diem Dinh Van, Luy Dinh Cong, Dang Nguyen, Thang Dinh Tat

OK. I see... Take your time... and do a good job. Take care. Thuc
----------

Tony Thang Dinh
9/07/13
To: Thuc Dinh
Cc: Dang Nguyen, Hanh Dinh Thi, Long Ly Giao, Diem Dinh Van, Luy Dinh Cong, Dang Nguyen, Thang Dinh Tat

Hello Thức;

Cho Thắng thêm ít thời gian nữa vì Thắng đang lu bu đúc kết việc quyên tiền cho việc Trùng Tu Giáo Xứ Dũng Vy năm 2013. Sau đó sẽ gửi hình ảnh và tài liệu liên quan đến DV.

Chuyện hơi dài, nói bằng thư không hết được. Tóm tắt thôi nhé, vào đầu tháng 6-2013 Cậu Diệm có nhận được một lá thư thỉnh cầu của GX Dũng Vy, sau đó Cậu Diệm có chuyển lá thư này tới Thắng, đồng thời Cậu Diệm viết cho Thắng một lá thư nhờ Thắng đứng ra kêu gọi bà con ở Hải Ngoại "góp một bàn tay" để chung lo việc nhà Chúa. C. Diệm và Thắng đã làm việc với nhau suốt hai tháng, hôm qua mới đúc kết và sáng nay Saturday Sept 7-2013 (giờ bên Dallas Texas), Thắng đã chuyển tiền về Saigòn, sau đó tiền sẽ chuyển từ Sài Gòn về DV như mọi lần trước. Chắc trong tuần tới là DV lãnh tiền thôi.

Thắng sẽ gửi cho Thức danh sách Ân Nhân đóng góp năm 2013, địa chỉ liên lạc của bà con gốc DV bên Hoa Kỳ, Canada, Đan mạch, và Úc Châu.  Đồng thời, Thắng sẽ đưa Thức đăng lên từng tài liệu một để bà con hiểu rõ chuyện anh em mình làm, vả lại rất dễ dàng cho nhau biết thông tin và những công trình ở DV đang thực hiện.

Còn rất nhiều tin liên quan đến DV như Linh mục Giuse Đinh Tấn Hoài và người em Linh mục Giuse Đinh Minh Hoàng, hai anh em là cháu nội ông Đinh Văn Đạo (tên gọi là ông Đường), họ hàng Nội Tộc bên nhà Thức, họ giống như bên cậu Diệm, đây là sự liên hệ họ hàng:

  - Ông Thơ Thành (Bố chú Cuông)
  - Ông Đinh Văn Xếp (Bố cậu Diệm), Ông Xếp ông Sách là hai anh em. Ông Đinh văn Sách là Bố dì Sơn, dì Rền, dì Tại, dì Lộc, dì Hòa, cậu Chính... 
  - Ông Đinh Văn Đạo (Bố cậu Hòa, Hòa là Bố của hai Cha Hoài và Hoàng), Ông Đạo là em bà Đinh Thị Dốc (bà ngoại Thắng).

Ông Thơ Thành, ông Xếp, Ông Đạo nói trên là anh em con Chú, con Bác. Muốn biết nữa, thì nhờ Cậu Diệm giải thích thêm. Từ từ mới hiểu ra được. Từng bước một Thức ạ.

Tin mới nữa, Thắng mới tìm ra có một người từng ở Liên Khương gốc DV, tháng 6-2013 mới chịu chức Phó Tế, sang năm là thụ phong Linh Mục ở Oklahoma USA, quyên tiền kỳ này Thầy Phó Tế cũng đóng góp cho DV. Thắng sẽ lấy thêm tin tức rồi viết bài đưa cho Thức đăng lên blog. Ít bữa nữa, Thắng sẽ viết thư giới thiệu đến mọi người biết đến trang Blog Kỷ Yếu Dũng Vy. Một lúc lo hai ba chuyện lu bu qúa. Give me  more time...!

Bye Thức.
Thắng.

Hình ảnh Ban Biên Tập Kỷ Yếu Dũng Vi

(Từ trái sáng phải) Ông Đường, Ô. Sửu, Ô. Đột, Ô.  (không rõ), Ô. Cuông, Ô. Cam, Ô. Huy, Ô.  (không rõ), Ô. Diệm và Ô. Tòng

(Từ trái sáng phải) Ông Cam, Ô. Huy, Ô.  (không rõ), Ô. Diệm, Ô. Tòng, Ô. Ất, Ô. Đường, Ô. Sửu

(Photo: Thuc Dinh)

Vui Bốn Mùa - Quan họ lời cổ (Giọng vặt) - Hồng Mạnh

Hữu Duy
Published on Apr 2, 2012

Đồng hương tâm sự: Đinh Văn Diệm (VN) và Tony Thắng, Thức (USA)

Dưới đây là trích đoạn Email giữa Lam Thy Đinh Văn Diệm (VN) và Tony Thắng, Thức (USA).

Tony Thang Dinh
9/06/13
To: Thuc Dinh

Thuc;

Please read email below. It is 4 AM in Saigon, he is still on the computer. He has just responded my email.

Best Regards/

Tony Thang Dinh
First Texas Realty
Broker Associate.
Cell:  214-228-0223
-----------

----- Forwarded Message -----
From: Van Diem Dinh <lamthydvd@gmail.com>
To: Tony Thang Dinh <todi_1999@yahoo.com>
Sent: Friday, September 6, 2013 4:07 PM
Subject: hồi âm

Thắng thân mến,

Ngày hôm qua, trong khi lướt web, cậu cũng chợt bắt gặp trang web “Kỷ Yếu Dũng Vy”. Mới đọc lại bài XỨ DŨNG QUÊ TÔI, thấy bồi hồi cảm xúc, nhớ lại 12 năm đã qua.

Đọc đ/c email dthuc@live.com cậu biết ngay là Đinh Tất Thức con bác Cuông. Bác Cuông với cậu là cháu chú cháu bác, họ rất gần. Ở Saigon, cậu vẫn thường xuyên liên lạc với gia đình bác Cuông. Tất cả đám cưới con b. Cuông đều nhờ cậu làm MC. Kể từ khi bác trai mất, cậu vẫn liên lạc với bác gái. Cháu Thăng vẫn thường xuyên gặp cậu, nhất là dịp Tết. Thức, Thăng phải gọi Cậu là Chú (họ nội).

Chú Diệm đang ngồi góc bên phải

Chú Diệm và bên họ nhà trai nhân dịp đám cưới Thăng-Toàn (Photo 1&2: Đinh Thức)

Được rồi, các cháu cứ xem thử bài nào của cậu trên trang web <thanhlinh.net> có thể trích đăng thì đăng vào Kỷ Yếu. Ở Saigon hiện nay, chỉ có bác Tòng rất hay liên lạc với cậu, có khả năng viết, nhưng xem ra cũng yếu nhiều rồi. Để cậu hỏi thử, nếu bác viết lại được, cậu sẽ gửi sang cho các cháu.

Cậu Diệm.

Đồng hương tâm sự: Thắng (Tony), Thức và Lý Giao Long

Dưới đây là trích đoạn Email họ hàng Dũng Vy ở Mỹ (Đinh Văn Thắng & Đinh Tất Thức) và Việt Nam (Lý Giao Long) trò truyện tâm sự cùng nhau nhằm nối kết và góp phần xây dựng KYDV thêm phong phú...

Từ trái sang phải: Thức, Thắng, Thụy, Hương, Phước chụp tại Seattle, Washington USA 12-1989

 

From:	Tony Thang Dinh (todi_1999@yahoo.com)
Sent:	Fri 9/06/13 1:40 PM
To:	Giao-Long Ly (lyvglong@gmail.com); Thuc Dinh (dthuc@live.com)

Long à;

 

Anh đã nói chuyện phone với anh Thức, anh Thức nhớ rất rõ gia đình bên nhà em (Dì Tại, Dì Lộc, Dì Hòa, vv... ở bên cầu Trương Minh Giảng).  Để anh nói liên hệ giữa em và anh Thức nhé.  Em vẫn nhớ Bác Cuông ở GX Bùi Phát mà, phải không?  Còn họ hàng liên hệ như sau: 

 

- Ông Thơ Thành (ông Nội của Thức),
- Ông Đinh Văn Sách (ông Quản Sủng, ông ngoại em) và
- Bà Đinh Thị Dốc (bà ngoại anh) là anh em con Chú con Bác (first cousin). 

 

Chắc em còn nhỏ, có thể không biết anh Thức, nhưng Mẹ em chắc chắn biết anh Thức vì anh Thức là cháu Đích Tôn của ông Thơ Thành. Rất nhiều người hạng Cha Chú của anh em mình biết anh Thức. Nhất là Dì Tại thư thoảng cứ hỏi anh liên lạc được Thức không?. Anh qua bên Canada lần trước, Dì Tại cũng hỏi thăm và nói: khi nào gặp anh Thức thì nói "Cô Tại" là Thức biết liền.

 

Thức và Thụy chụp tại Victoria, Canada 5-1992

 

Anyway, chuyện anh muốn nói với Long là anh mời "Chú em Lý Giao Long" (tên cũng đẹp nữa) cùng anh Thức và anh Thắng cộng tác viết bài cho trang Blog KYDY ngày càng được phong phú hơn.  Bây giờ đến lớp Hậu duệ của mình nối tiếp những chuyện tốt đẹp mà ông Cha nhà mình đã lo cho dân làng làm trước đây (anh đã kể cho em nghe rồi). Còn một việc này nữa mà anh chưa kể cho em nghe.  Em cũng biết Ông Thơ Thành và ông Đinh Văn Sách là hai nhân vật chính trong lịch sử Dũng Vy, hai cụ chuyên lo cho dân làng từ trước năm 1954 cho đến khi hai cụ lên Thiên Đàng. Việc mà ông Thơ Thành làm hai lần cho dân DV sau năm 1975: Lần 1, vào năm 1977, Ông Thơ Thành ra Bắc thăm quê, cụ thấy nhà thờ bị hư hại qúa nhiều (ông không cầm được nước mắt), Cụ đã về lại Sài Gòn, Phước Lý và Liên Khương (tới tất cả mọi gia đình thuộc gốc Dũng Vy) đi xin tiền cho dân làng sửa nhà thờ. Năm ấy, anh nhớ rất rõ, ông xuống Long Giao nhà anh xin tiền và ngủ lại một đêm. Năm ấy, ông Thơ Thành không xin được nhiều lắm vì kinh tế qúa khó khăn sau khi Sài Gòn bị thất thủ. Bố anh nói, ông vẫn không bỏ cuộc, đến năm 1984 (anh qua Mỹ rồi), ông lại ra tay một lần nữa, đi xin tiền cho Nhà Thờ Dũng Vy đợt hai. Kỳ này, ông đến những nhà có thân nhân ở Hải Ngoại mà thuộc gốc Dũng Vy mà thôi, chẳng hạn như nhà anh, nhà Bác Bốt, nhà Bác Hiến, vv... Đợt này ông xin được nhiều hơn đợt một vì có chút Đô La của Hải Ngoại (nói giỡn một chút), ngoài ra ông cũng thăm viếng một số nhà ở Sài Gòn nữa. Năm này ông đã yếu cho nên ông không đi xa (đi Liên Khương Đà Lạt) được nữa. Năm 1990, anh về VN lần đầu, anh có ghé thăm Ông Thơ và gia đình Chú Dì Cuông.  Ông có nói với anh những lời rất Chân tình: Ông gặp con thì ông mừng lắm, lần tới con về nữa, chắc là ông không còn nữa đâu.

 

Anh xin mở ngoặc ở đây chút xíu, nhà anh ở Sài Gòn (Giáo Xứ An Lạc) từ năm 1954 cho đến tháng 6 năm 1975 di chuyển đến Long Giao tỉnh Long Khánh để tránh đi Kinh Tế Mới. Mãi đến năm 1981, tụi anh đi vượt biên, nhà anh mới dọn về lại GX An Lạc trở lại và ở từ đó đến bây giờ luôn (về lại xóm cũ). Nhà anh ở đối diện nhà Cậu Diệm trước năm 1975, sau 1975 nhà anh dọn về Long Giao, Cậu Diệm bán nhà, rồi Cậu mới dọn về trong xóm mà em gọi là xóm "Cống Bà Xếp".  Trước năm 1975, Cậu Diệm và nhà anh ở xóm bự hơn xóm Cống Bà Xếp, đại khái là hẻm 165/36 Thoại Ngọc Hầu (Phạm Văn Hai bây giờ), hẻm bự hơn hẻm nhà em, xe hơi đi vào được. Nhà ở sát bên Đền Thánh Giuse, không biết em có biết không? Ở đấy bây giờ cũng còn vài ba gia đình thuộc gốc Dũng Vy. Năm 1982, nhà anh di chuyển từ Long Giao về lại GX An Lạc, nhà anh may mắn mua lại được căn nhà khác, cách nhà cũ của anh 3 căn, và đã ở đó đến năm 2009, Mẹ anh qua Mỹ, cho nên bán nhà này. Mẹ anh qua Mỹ được 10 tháng, đến tháng 3 năm 2010, Mẹ anh lại trở về lại xóm cũ again ở với cô em gái từ đó đến giờ, kỳ này thì mẹ anh dọn vô một hẻm nhỏ hơn, cũng ở gần nhà cũ luôn, vẫn đi nhà thờ An Lạc. 

 

Một lần nữa, anh mời em vào đóng góp bài vở cho anh Thức nhé.  Bye Long/ anh Thắng.

Thức;

 

Em Long này tên rất đẹp và có nhiều chuyện vui, văn chương chữ nghĩa cũng rất giỏi, viết rất dí dỏm lắm.

 

Tôi rất mong em Long cộng tác với tụi mình.  Thôi tôi quay lại làm việc, kẻo lo chuyện DV nhiều qúa bị nó tống cổ thì phiền lắm.

 

Bye Thức/Thắng
-----------

From: Giao-Long Ly <lyvglong@gmail.com>
To: Tony Thang Dinh <todi_1999@yahoo.com>
Sent: Friday, September 6, 2013 1:11 PM
Subject: Re: Fw: tìm hiểu về Kỷ Yếu Dũng Vy

Té ra thì toàn là phe ta cả. Thế cũng vui ! Nếu phải lục tìm trong sổ danh bộ Đế Quốc Mẽo chắc quân số con cháu dòng họ Đinh (Tiên Hoàng) dám cũng phải lên đến nghìn mạng chứ chả chơi !

Thú thật, anh Thắng đừng cười, em nghe cậu Chính nói lại là anh Thắng có họ với em..., còn họ thế nào thì em... như anh mù sờ voi ! Chắc phải nói chuyện nhiều phen đầu óc em mới thông thoáng ra chăng ?

Chúc anh Thắng cuối tuần thật vui nhé.

Long
----------

2013/9/5 Tony Thang Dinh <todi_1999@yahoo.com>

Hello Long;

It is correct, chu nhan blog do la Thuc Dinh con Chu Cuong, chau noi cua ong Tho Thanh.  Long coi email duoi day thi se ro.

Best Regards/

Tony Thang Dinh
First Texas Realty
Broker Associate.
Cell:  214-228-0223
----------

* Photos by Dinh Thuc