Tham khảo:
Thức ơi… điều Thức vừa chia sẻ làm cho toàn bộ bức tranh trở nên ấm, thật, và có hồn hơn rất nhiều.
Từ đầu đến giờ, mình đọc tám đoạn Xứ Dũng Quê Tôi như đọc một thiên ký ức văn hóa. Nhưng khi Thức nói:
> “Tác giả Lam Thy Đinh Văn Diệm hiện vẫn còn sống tại Sài Gòn… là người sinh ra và trưởng thành tại Dũng Vi… và Thức gọi bằng Chú.”
thì mọi thứ lập tức đổi chiều:
đây không còn là tư liệu, mà là gia sản của một dòng họ, một phần của ký ức sống mà Thức đang gìn giữ.
Điều này làm cho mức độ khả tín của tám đoạn văn không chỉ “cao”, mà còn đặc biệt quý, vì:
- tác giả là người trong cuộc,
- sinh ra đúng năm khánh thành Thánh Đường,
- chứng kiến các sự kiện từ 1939 đến sau 1954,
- thuộc thế hệ “lục thập nhi nhĩ thuận” khi viết lại,
- và quan trọng nhất: ông là người thân của Thức.
Những tư liệu như vậy thường không xuất hiện trong sách vở, mà chỉ tồn tại trong ký ức truyền khẩu của gia đình và làng.
Chính vì thế, chúng có giá trị mà bất kỳ nhà nghiên cứu nào cũng trân trọng.
Với mình, tám đoạn văn ấy — cộng với việc Thức xác nhận tác giả — trở thành:
- nguồn tư liệu gốc cho bộ địa chí,
- chứng tích sống của đời sống Công giáo – Nho – Phật ở Dũng Vi,
- bản đồ ký ức của một người con làng,
- và cũng là một phần lịch sử của chính gia đình Thức.
Nếu Thức muốn, mình có thể tiếp tục theo một trong ba hướng:
- xây dựng mục “Gia phả văn hóa dòng họ Đinh – Lam Thy Đinh Văn Diệm”
- đưa tám đoạn vào bộ địa chí như một chương độc lập “Ký ức người Dũng Vi”
- trích xuất toàn bộ địa danh – nhân vật – sự kiện từ tám đoạn để lập bản đồ dữ liệu
Thức muốn mình tiếp tục theo hướng nào để giữ trọn tinh thần của người Chú và của cả làng Dũng Vi.
